《وقتی گزارش جای آموزش را می‌گیرد》

یکی از مشکلات امروزی آموزش‌وپرورش، غلبه گزارش بر واقعیت و آمار بر کیفیت است.

در بسیاری از مواقع، مدیر مدرسه، رئیس اداره و حتی مدیرکل بیش از آنکه دغدغه این را داشته باشند که «دانش‌آموز چه چیزی یاد گرفته است؟ و چقدر یاد گرفته است؟» نگران این هستند که برای رضایت بالادستی های خود «چه گزارشی ارائه کنند؟»

از سوی دیگر، هر اندازه آمار و ارقامشان مستندتر، دقیق‌تر و قابل دفاع‌تر باشند، جایگاه مدارس نزد ادارات، ادارات نزد اداره کل، ادارات کل نزد وزارتخانه و وزارتخانه در هیات دولت قوی‌تر خواهد بود. این موضوع تاسف بار، به‌تدریج این تصور را ایجاد نمود که موفقیت یک مجموعه آموزشی، بیشتر با کیفیت گزارش‌های آن سنجیده می‌شود تا کیفیت اصل آموزش که در مدرسه اتفاق می‌افتد. بر همین اساس مدرسه ای که سلیقه تنظیم گزارش توصیفی و آماری جذابتری داشته باشد در نگاه اداری برجسته تر از مدرسه ای است که صرفا به کیفیت آموزش توجه دارد.

تعداد جلسات، پاسخ گویی به بخش نامه ها، آمار فعالیت‌ها، شرکت در جلسات موازی، تکمیل فرم‌های اداری ،جدول‌های رنگارنگ و… به شاخص موفقیت تبدیل شده اند.

در این میان، یک سؤال اساسی گم می‌شود:

کیفیت آموزش و یادگیری دانش‌آموزان در مدارس چگونه است؟

ّبا توجه به وضعیت موجود، وقتی مدیران بر اساس آمار و گزارش ارزیابی شوند، طبیعی است که بیشترین خلاقیت و توانایی سیستم به سمت تولید آمار و گزارش می رود، نه ارتقای واقعی و کیفیت آموزش.

آموزش‌ و پرورشی که با جدول و گزارش اداره شود به معلم توانمند، دانش‌آموز باانگیزه، مدرسه پویا و سنجش واقعی نیاز نخواهد داشت.

هیچ شخص مطلع و تحلیل گری نقش آمار را در معادلات اداری انکار نمی کند، اما آمار باید ابزار شناخت واقعیت باشد، نه اینکه جایگزین خود واقعیت گردد.

گزارش باید برای اصلاح مدرسه باشد، نه مدرسه برا ارائه ی گزارش.

به امید غلبه ی آموزش بر گزارش در مدارس سراسر کشور ایران

روشن خبر/سیدباقر خرمی – شهرستان لنده ۱۴۰۵/۶/۲۶