39409
۲۶/۱۱/۹۶
۰۰:۲۸

‍یادداشت/ عضو هیأت علمی دانشگاه گیلان:

آیا منطقه داوان تالش به سراوان غرب گیلان تبدیل می شود

در گیلان تجربه بسیار تلخ و تا حدودی غیرقابل اصلاح دفع پسماند در منطقه سراوان وجود دارد که مشکلات زیادی نه تنها برای مردم آن منطقه بلکه شهرستان رشت و طبیعت بکر گیلان ایجاد کرده است، بیم آن می رود که منطقه داوان کرگانرود تالش به سراوان دیگری در غرب گیلان تبدیل شود.

به گزارش روشن خبر، دکتر محمد دوستار، عضو هیات علمی دانشگاه گیلان در مورد نگرانی های احداث کارخانه کمپوست در غرب گیلان نوشت:

 

در رسانه ها و محافل عمومی خبر احداث کارخانه کمپوست در راستای مدیریت پسماند در غرب گیلان بصورت صنعتی مطرح است و این اخبار باعث ایجاد نگرانی  و واکنش هایی  از سوی مردم و دوستداران محیط زیست شده است لذا برای رفع نگرانی مردم و یافتن پاسخی مستدل بررسی هایی در این زمینه صورت گرفت که به آن اشاره می شود .

 

از چالش های اساسی در عصر توسعه پایدار، سیستم های جامع مدیریت پسماند ناشی از مصارف خانگی، کشاورزی، درمانی و بهداشتی، صنعتی و تولیدی می باشد که شهرنشینی و زندگی مدرن برای بشریت ایجاد نموده است. تأمین سلامت زیست محیطی خود نیازمند یک سیستم مدیریت در جمع آوری و رفع مواد زائد است. مدیریت مواد زائد جامد عبارت است از کنترل منظم، سیستماتیک و هدف دار عناصر موظف تولید، ذخیره در محل، جمع آوری، حمل و نقل، پردازش و بازیافت و دفن از نقطه تولید به محل دفن نهایی است.

 

ابداعات فنی در خصوص حذف زباله و پسماندهای انسانی همچون ساختمان هایی جهت امحاء  مواد زاید است. در ممالک هند، مصر و چین از اوایل قرون دوم و سوم پیش از میلاد با شروع عصر شهرنشینی به کار گرفته شده است. اولین مرکز تلنبار زباله شهری در شهر آتن در حدود ۵۰۰ سال پیش از میلاد بنا نهاده شد، که بسیار ابتدایی و ناقص بودند. اولین دستگاه سیستماتیک زباله سوز در انگلستان و در دهه ۱۸۷۰ میلادی ساخته شد و به دنبال آن اروپا و آمریکایی ها نیز از آن استفاده کردند. از دهه ۱۹۷۰ مدیریت پسماند منجر به ظهور حرکت های زیست محیطی گردید. در این دیدگاه اشاره می کنند که مدیریت پسماند بدون در نظر گرفتن عوامل آزار دهنده و اثرات زیان آوری که پسماندها برای سلامتی انسان ایجاد می کنند، امکان پذیر نمی باشد. همچنین می بایست به یکپارچگی اکولوژیک توجه بیشتری شود. شروع مدیریت پسماند در ایران را می توان مصادف با تاسیس اولین شهرداری در کشور در سال ۱۲۹۰ دانست. از اوایل ۱۳۶۰ با فعالیت هایی که در شهرداری های شهرهای بزرگ برای گسترش توسعه خدمات شهری آغاز کردند، نشانه هایی از تحول در سیستم مدیریت پسماند در ایران مشاهده شد. همین طور به منظور جلوگیری از پیامدهای منفی زیست محیطی ناشی از افزایش پسماند و نیل به اهدافی نظیر حفاظت محیط زیست منطقه مانند آب، خاک، هوا در جهت توسعه پایدار، ایجاد راه حل مناسب برای بازیافت، اشتغال زایی، دفن مهندسی و بهداشتی زباله و استفاده بهینه از امکانات و پتانسیل های موجود، تهیه طرح جامع در دستور کار شهرها قرار گرفت. در ایران بیش از ۱۰۵۰ شهر وجود دارد که از این تعداد تاکنون ۸۰ شهر موفق به تهیه طرح جامع مدیریت پسماند شدند.

 

عدم تهیه طرح جامع مدیریت پسماند منجر به مدیریت ناکارآمد خواهد شد که منشأ خطرات زیست محیطی است . از مشکلات اساسی کشور به ویژه در استان های شمالی به دلیل بالا بودن سطح آب های زیرزمینی، حاصلخیزی خاک منطقه، تراکم جمعیت، وجود جاذبه های گردشگری فراوان و موقعیت خاص جغرافیایی است که عدم توجه به آن در مدیریت پسماند روند توسعه پایدار و اصولی را به خطر می اندازد. لذا قبل از اجرای هر طرحی کارفرما (شهرداری ها) موظف به تهیه ارزیابی اثرات توسعه زیست محیطی (EIA) که باید تایید محیط زیست کشور برسد، هستند. در این  طرح  ارزیابی ، مکان و همچنین اثرات مدیریت پسماند به شکل صنعتی از زوایای مختلف : زیست محیطی، فنی و مهندسی، تجاری و بازاریابی، ایمنی و حفاظت و غیره مورد ارزیابی قرار گیرد.

 

در گیلان تجربه بسیار تلخ و تا حدودی غیرقابل اصلاح دفع پسماند در منطقه سراوان وجود دارد که مشکلات زیادی  نه تنها برای مردم آن منطقه بلکه شهرستان رشت و طبیعت بکر گیلان ایجاد کرده است  که اخبار و گزارشات آن در رسانه ها و جراید و گزارش های پژوهشی موجود است. اخیرا در سطح استان تصمیم گرفته شده که برای دفع صنعتی پسماند در غرب گیلان کارخانه کمپوست در آغاسی محله جوکندان تالش به همت شهرداری این شهرستان احداث گردد . هرچند تاریخچه این تصمیم به سال ۱۳۸۲ بر می گردد و باید از مسئولین امر به خاطر دفع صنعتی پسماند تشکر کرد اما مردم دغدغه ها و نگرانی هایی در این خصوص دارند. بی توجهی به این نگرانی و عدم تبیین درست و به موقع  نگرانی های مردمی را افزایش می دهد. بیم آن دارند که این منطقه که به داوان کرگانرود نزدیک است سراوان دیگری در غرب گیلان تبدیل شود.

 

همانطوریکه در بند دوم تمدید مجوز اداره کل محیط زیست گیلان  به تاریخ ۷/۱۲/۹۵ آمده است. احداث هر گونه کارخانه کمپوست نیاز به انجام مطالعات ارزیابی اثرات زیست محیطی دارد و نیازمند دفاع از نتایج مطالعه در کمیته و کارگروهای استانی و ملی است که اهمیت آن در مقدمه این بحث مطرح شد. این مطالعه سناریو های مکانی احداث و اثرات مختلف بهداشتی و زیست محیطی و … ناشی از اجرایی این پروژه را از بعد کارشناسی و علمی تبیین می کند .

 

حال سوال این است که چگونه مکان یابی و  اجرای این طرح بدون مطالعه( EIA )  صورت گرفته است ؟  مردم و مسئولین  به خوبی می دانند که این مکان در نزدیکی دریا ، مسیر جاده ترانزیتی بین المللی و محیط سرسبز و بکر مناسب برای گردشکری روستایی و اکوتوریسم قرار دارد که جمعیت زیادی در اطراف آن اقامت دائمی دارند و محل زندگی و معیشت آنهاست . همین امر باعث ایجاد نگرانی مردم و مسئولین محلی شده است . اگر مطالعات اثرات زیست محیطی انجام شده است نتایج آن گزارش شود تا مورد تحلیل قرار گیرد و اگر هم  مطالعه ای صورت نگرفته است از نظر قانونی امکان اجرای آن وجود ندارد . لذا برای رفع نگرانی مردمی و دوستداران محیط زیست  تقاضای ارایه پاسخ مستند و علمی از کارفرمای طرح (شهرداری تالش) در خصوص نتایج  مطالعات ارزیابی اثرات توسعه زیست محیطی (EIA) در راه این طرح در آن منطقه را داریم.

 

 

ارسال نظر